W latach 1933–1945 niemieckie państwo nazistowskie dopuściło się ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych na niespotykaną w dziejach skalę. Ich ofiarami były miliony ludzi — mordowanych z powodu pochodzenia, wyznania, przekonań, orientacji lub niepełnosprawności. Ta strona jest poświęcona wyłącznie ofiarom: ich pamięci i godności. Za każdą z przywołanych liczb stoi pojedynczy człowiek — jego imię, rodzina i przerwane życie.
Sześć milionów żydowskich mężczyzn, kobiet i dzieci zamordowano w Zagładzie (Holokauście) — systematycznym, państwowym ludobójstwie: w ośrodkach zagłady, masowych egzekucjach, gettach i obozach koncentracyjnych. Zniszczono niemal całe żydowskie życie w okupowanej Europie.
Około 3,3 miliona jeńców Armii Czerwonej zginęło w niemieckiej niewoli — rozstrzelanych lub celowo zamorzonych głodem, zimnem i chorobami. Umyślne wyniszczanie jeńców wojennych stanowiło zbrodnię wojenną popełnianą z pełną premedytacją.
Około 1,8 miliona polskich cywilów nieżydowskiego pochodzenia zamordowano podczas okupacji: w masowych egzekucjach, pacyfikacjach wsi, obozach koncentracyjnych i więzieniach. Celowo wyniszczano polskie elity — nauczycieli, duchownych, lekarzy i naukowców.
Co najmniej 250 tysięcy — a według części szacunków nawet do 500 tysięcy — Sinti i Romów padło ofiarą ludobójstwa: rozstrzeliwań, deportacji i zagłady w obozach, w tym w tzw. obozie rodzinnym w Auschwitz-Birkenau.
Około 250 tysięcy pacjentów i pacjentek — w tym co najmniej 10 tysięcy dzieci — zamordowano w ramach Akcji „T4” i jej kontynuacji: programu tzw. eutanazji, będącego w istocie zbrodnią przeciwko ludzkości wymierzoną w osoby chore i z niepełnosprawnościami.
Dziesiątki tysięcy przeciwników politycznych reżimu — komunistów, socjaldemokratów, związkowców — oraz osób napiętnowanych jako „aspołeczne” lub „zawodowi przestępcy” zamęczono w obozach koncentracyjnych i więzieniach.
Dziesiątki tysięcy mężczyzn skazano na podstawie paragrafu 175; tysiące osadzono w obozach koncentracyjnych, oznaczonych różowym trójkątem. Setki, a być może tysiące z nich zamordowano lub zamęczono pracą, głodem i przemocą.
Za odmowę złożenia przysięgi wierności reżimowi i służby wojskowej tysiące Świadków Jehowy uwięziono w obozach koncentracyjnych. Około 1700 z nich zamordowano lub zmarło wskutek warunków uwięzienia i egzekucji.
„To się wydarzyło, a zatem może się wydarzyć znowu: oto sedno tego, co mamy do powiedzenia.” Primo Levi, ocalały z Auschwitz — „Pogrążeni i ocaleni” (1986)
Dokumentowaniem zbrodni, upamiętnianiem ofiar i edukacją zajmują się instytucje badawcze i muzea na całym świecie. Ich archiwa i bazy danych pozwalają przywracać ofiarom imiona i historie.
Amerykańskie muzeum i ośrodek badawczy; wydawca Holocaust Encyclopedia — naukowego kompendium wiedzy o Zagładzie. ushmm.org
Światowe Centrum Pamięci o Holokauście w Jerozolimie; prowadzi centralną bazę imion ofiar Zagłady. yadvashem.org
Państwowe muzeum i miejsce pamięci na terenie byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady. auschwitz.org
Warszawski instytut badawczy; opiekun Archiwum Ringelbluma — podziemnego archiwum getta warszawskiego. jhi.pl
Miejsce pamięci i edukacji w willi, w której w 1942 r. koordynowano tzw. ostateczne rozwiązanie — ludobójstwo Żydów europejskich. ghwk.de
Największe na świecie archiwum dokumentów o ofiarach i ocalałych z prześladowań nazistowskich; umożliwia poszukiwanie losów osób. arolsen-archives.org
Przywołane liczby podano za Holocaust Encyclopedia United States Holocaust Memorial Museum (artykuł „Documenting Numbers of Victims of the Holocaust and Nazi Persecution”). Są to szacunki naukowe — sprawcy celowo niszczyli dokumentację zbrodni, dlatego dokładnych liczb ofiar nie da się ustalić. Każda z nich oznacza ludzkie istnienia, nie statystykę.