I Krąg I z VII

Architekt totalny

Inicjator i najwyższy decydent — wojna napastnicza i Zagłada jako projekt państwa.

Krąg I obejmuje osobę, która skupiła w swoim ręku pełnię władzy państwowej i uczyniła ze zbrodni program działania państwa. Wspólnym mechanizmem odpowiedzialności jest tu zwierzchnie decydowanie: nie wykonywanie rozkazów, lecz ich wydawanie, wyznaczanie celów i nadawanie zbrodniom rangi polityki. Funkcje tego szczebla to najwyższe kierownictwo państwa i partii oraz naczelne dowództwo sił zbrojnych — pozycja, z której płynęły decyzje o wojnie napastniczej, o eksterminacji Żydów Europy, o zagładzie innych grup i o zbrodniczym traktowaniu podbitych narodów. To odpowiedzialność za zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne i ludobójstwo w ich najpełniejszym wymiarze. Rozpiętość powojennych rozliczeń jest tu skrajna: najwyższy decydent uniknął sądu, odbierając sobie życie, zanim mógł stanąć przed trybunałem. Materiał dowodowy zgromadzony w Norymberdze i późniejszych procesach jednoznacznie ustalił jednak zakres tej odpowiedzialności, choć sprawca nie poniósł kary wymierzonej wyrokiem.