VII Siedem Kręgów Zbrodniarchiwum edukacyjne · 1933–1945

Hermann Göring

samobójstwo w niewoli (1946) 1893–1946

Hermann Göring był drugą osobą reżimu narodowosocjalistycznego: twórcą Gestapo, naczelnym dowódcą Luftwaffe i pełnomocnikiem do spraw planu czteroletniego. Współodpowiadał za rozpętanie wojny napastniczej, terror policyjny, grabież okupowanej Europy oraz uruchomienie machiny Zagłady Żydów. Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznał go winnym wszystkich czterech zarzutów i skazał na karę śmierci.

Wojna napastniczaZbrodnie wojenneZbrodnie przeciw ludzkościZagłada ŻydówInne ludobójstwaPraca przymusowa

Rola w aparacie zbrodni

Göring należał do NSDAP od 1922 roku i od początku był jednym z najbliższych współpracowników Adolfa Hitlera. Po przejęciu władzy w 1933 roku, jako minister spraw wewnętrznych Prus, zbudował fundamenty państwa policyjnego: utworzył Tajną Policję Państwową (Gestapo) i pierwsze obozy koncentracyjne dla przeciwników politycznych. Terror z lat 1933–1934 — masowe aresztowania, tortury i mordy na komunistach, socjaldemokratach i związkowcach — był w dużej mierze jego dziełem.

Od 1935 roku dowodził Luftwaffe, a od 1936 roku jako pełnomocnik do spraw planu czteroletniego podporządkował gospodarkę Rzeszy przygotowaniom do wojny napastniczej. Kierował „aryzacją” — państwową grabieżą mienia żydowskiego — a po pogromie „nocy kryształowej” w listopadzie 1938 roku Hitler powierzył mu koordynację polityki antyżydowskiej; Göring nałożył wówczas na społeczność żydowską kontrybucję miliarda marek. W 1940 roku otrzymał utworzony specjalnie dla niego stopień Reichsmarschalla, najwyższy w siłach zbrojnych Rzeszy.

31 lipca 1941 roku Göring podpisał upoważnienie dla Reinharda Heydricha do przygotowania „całościowego rozwiązania kwestii żydowskiej” w niemieckiej strefie wpływów w Europie — dokument o kluczowym znaczeniu dla biurokratycznego uruchomienia ludobójstwa. Jako zwierzchnik planu czteroletniego odpowiadał ponadto za bezwzględną eksploatację ekonomiczną okupowanych krajów: grabież surowców i żywności, wyzysk milionów robotników przymusowych oraz politykę głodu na okupowanym Wschodzie.

Zbrodnie i ofiary

Jako druga osoba reżimu Göring ponosi współodpowiedzialność za całokształt niemieckich zbrodni lat 1933–1945: planowanie i prowadzenie wojny napastniczej, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo. Jego podpisy i decyzje stoją za prześladowaniami, grabieżą i śmiercią milionów ludzi w kilkunastu krajach okupowanej Europy.

  • Terror polityczny 1933–1934 — utworzenie Gestapo i pierwszych obozów koncentracyjnych w Prusach; prześladowania, tortury i mordy na przeciwnikach reżimu.
  • Prześladowania i grabież Żydów — kierowanie „aryzacją” mienia; po „nocy kryształowej” (1938) kontrybucja miliarda marek i dekrety wykluczające Żydów z życia gospodarczego.
  • Zagłada Żydów — pisemne upoważnienie z 31 lipca 1941 roku dla Heydricha do przygotowania „całościowego rozwiązania kwestii żydowskiej”, otwierające drogę do zorganizowanego ludobójstwa europejskich Żydów.
  • Wojna napastnicza i zbrodnie Luftwaffe — terrorystyczne bombardowania miast i ludności cywilnej, m.in. Wielunia, Warszawy, Rotterdamu i Coventry.
  • Eksploatacja okupowanej Europy — grabież mienia i dzieł sztuki, praca przymusowa milionów deportowanych robotników, polityka głodowa wobec ludności okupowanych terenów ZSRR.
ok. 6 mln ofiar (przedział 3–10 mln)

Szacunek przypisuje Göringowi, jako drugiej osobie reżimu, znaczną część ofiar wojny i okupacji. Szacunek ma charakter rzędu wielkości — odpowiedzialność sprawców nakłada się i takich liczb nie wolno sumować między postaciami.

Proces i wyrok

Göring był głównym oskarżonym w procesie przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze (listopad 1945 – październik 1946). 1 października 1946 roku Trybunał uznał go winnym wszystkich czterech zarzutów: spisku, zbrodni przeciwko pokojowi, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości, i skazał na karę śmierci przez powieszenie.

Wyroku nie wykonano: 15 października 1946 roku, na kilka godzin przed planowaną egzekucją, Göring popełnił samobójstwo w celi, zażywając cyjanek. Do końca nie okazał skruchy i nie uznał swojej winy.

Źródła